Forex คืออะไร และการเทรดค่าเงินผ่านโบรกทำงานอย่างไร

ทุกครั้งที่บริษัทนำเข้าจ่ายค่าสินค้าเป็นดอลลาร์ หรือคุณแลกเงินบาทเป็นเยนก่อนไปเที่ยวญี่ปุ่น คือการแลกเปลี่ยนเงินตรา ตลาดที่รวมการแลกเปลี่ยนแบบนี้ทั้งโลกเรียกว่าตลาด forex หรือ FX

การสำรวจตลาดเงินตราทั่วโลกที่ธนาคารกลางทำร่วมกันทุก 3 ปีพบว่า เดือนเมษายน 2568 ตลาดนี้มีการซื้อขายเฉลี่ยวันละ 9.6 ล้านล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 28% จากรอบปี 2565 ที่อยู่ราววันละ 7.5 ล้านล้านดอลลาร์ ดอลลาร์สหรัฐอยู่ในการซื้อขาย 89% ของทั้งหมด ส่วนสกุลที่ซื้อขายมากรองลงมาคือยูโรและเยน

ตลาด forex ไม่มีตลาดกลางแห่งเดียวแบบตลาดหุ้น การซื้อขายเกิดนอกตลาด (OTC) ระหว่างคู่สัญญาโดยตรง ราคาที่คุณเห็นในโปรแกรมเทรดจึงเป็นราคาที่โบรกของคุณเสนอ ไม่ใช่ราคากลางจากตลาดใดตลาดหนึ่ง

ราคา forex เขียนเป็นคู่ เช่น EURUSD สกุลแรก (EUR) เรียกว่าสกุลหลัก สกุลหลัง (USD) คือสกุลที่ใช้บอกราคา ถ้า EURUSD อยู่ที่ 1.1000 แปลว่า 1 ยูโรแลกได้ 1.1000 ดอลลาร์ ถ้าคุณเปิดออเดอร์ซื้อ แปลว่าคุณคาดว่ายูโรจะแข็งขึ้นเมื่อเทียบกับดอลลาร์ ถ้าเปิดออเดอร์ขาย แปลว่าคุณคาดว่ายูโรจะอ่อนลง

ขนาดออเดอร์นับเป็นล็อต คู่เงิน 1 ล็อตเท่ากับ 100,000 หน่วยของสกุลหลัก 0.1 ล็อตจึงเท่ากับ 10,000 หน่วย ส่วนหน่วยของราคาที่ขยับเรียกว่าปิ๊ป คู่เงินที่แสดงราคา 5 ตำแหน่งทศนิยมอย่าง EURUSD 1 ปิ๊ปคือ 0.0001 (เท่ากับ 10 point) ส่วนคู่เงินเยนที่แสดง 3 ตำแหน่งทศนิยมอย่าง USDJPY 1 ปิ๊ปคือ 0.01

มูลค่าของ 1 ปิ๊ปคิดเป็นสกุลหลังของคู่เงิน คู่ที่ลงท้ายด้วย USD จึงคิดง่าย ที่ 0.1 ล็อต 1 ปิ๊ปเท่ากับ 10,000 คูณ 0.0001 คือ 1 ดอลลาร์ ส่วน USDJPY ที่ 0.1 ล็อต 1 ปิ๊ปเท่ากับ 100 เยน ต้องแปลงเป็นดอลลาร์อีกขั้น ตารางนี้สรุปตัวเลขที่ใช้บ่อย สิ่งที่ควรจำคือคู่ที่ลงท้ายด้วย USD ขยับ 10 ปิ๊ป ออเดอร์ 0.1 ล็อตได้หรือเสีย 10 ดอลลาร์

เวลาคุณเปิดออเดอร์ซื้อ EURUSD ในโปรแกรม MT4 หรือ MT5 คุณไม่ได้รับเงินยูโรเข้าบัญชี สิ่งที่เกิดขึ้นคือคุณทำสัญญากับโบรกว่าจะรับหรือจ่ายส่วนต่างของราคาระหว่างตอนเปิดกับตอนปิดออเดอร์ หน่วยงานกำกับของอังกฤษ (FCA) นับสัญญาแบบนี้ ซึ่งเรียกว่า rolling spot FX เป็นสินค้ากลุ่มเดียวกับ CFD และเรียกสินค้ากลุ่มนี้ว่าเครื่องมือการเงินที่ซับซ้อน

โบรกที่ให้บริการ CFD มักเป็นคู่สัญญาฝั่งตรงข้ามของคุณเอง บางเจ้าส่งความเสี่ยงต่อไปให้สถาบันการเงินอื่น บางเจ้ารับความเสี่ยงไว้เองทั้งหมด แปลว่ากำไรของคุณขึ้นกับว่าโบรกจ่ายได้จริง ถ้าโบรกมีปัญหาการเงิน คุณอาจไม่ได้เงินคืนแม้จะเทรดได้กำไร นี่คือเหตุผลที่ต้องดูว่าคุณทำสัญญากับบริษัทไหน และบริษัทนั้นอยู่ใต้หน่วยงานไหน

การเทรดผ่านโบรกยังมีกลไกที่การแลกเงินธรรมดาไม่มี คือเงินประกัน (มาร์จิ้น) และเลเวอเรจ คุณวางเงินเพียงส่วนน้อยของมูลค่าออเดอร์ แต่ได้หรือเสียตามมูลค่าเต็ม ถ้าถือออเดอร์ข้ามคืนจะมีค่าถือข้ามคืน (สวอป) ที่โบรกคิดตามอัตราของแต่ละคู่เงินและแต่ละฝั่ง ส่วนราคาซื้อ (Ask) มักสูงกว่าราคาขาย (Bid) ส่วนต่างนี้คือสเปรด ซึ่งเป็นต้นทุนที่คุณจ่ายตั้งแต่เปิดออเดอร์

สมมติ EURUSD อยู่ที่ 1.1000 แล้วคุณเปิดออเดอร์ซื้อ 0.1 ล็อต ทุก 1 ปิ๊ปที่ราคาขยับมีค่า 1 ดอลลาร์ ถ้ายูโรแข็งขึ้นจนราคาไปถึง 1.1050 ราคาขยับ 50 ปิ๊ป คุณได้กำไร 50 ดอลลาร์ ถ้ายูโรอ่อนลงจนราคาลงไป 1.0950 คุณขาดทุน 50 ดอลลาร์ ตัวเลขนี้ยังไม่หักสเปรด ค่าคอมมิชชัน (ค่าคอม) และค่าถือข้ามคืน

เงินที่ต้องวางเป็นประกันขึ้นกับเลเวอเรจ ถ้าบัญชีของคุณใช้เลเวอเรจ 1:100 ออเดอร์ 0.1 ล็อตมีมูลค่า 10,000 ยูโร ต้องวางเงินประกัน 10,000 หาร 100 คือ 100 ยูโร หรือ 110 ดอลลาร์ที่ราคา 1.1000 ถ้าราคาสวนทาง 50 ปิ๊ป คุณเสีย 50 ดอลลาร์ เท่ากับเกือบครึ่งหนึ่งของเงินประกันก้อนนั้น

อย่าเข้าใจว่าเลเวอเรจสูงทำให้ได้เงินต่อปิ๊ปมากขึ้น ที่ 0.1 ล็อต EURUSD ยังเป็น 1 ดอลลาร์ต่อปิ๊ปเท่าเดิมไม่ว่าเลเวอเรจเท่าไร สิ่งที่เปลี่ยนคือเงินประกันที่ต้องวาง ซึ่งทำให้คุณเปิดออเดอร์ใหญ่เกินเงินในบัญชีได้ง่าย เรื่องนี้อธิบายละเอียดในบทความล็อต ปิ๊ป เลเวอเรจ และวิธีคิดกำไรขาดทุน

ในปี 2561 หน่วยงานกำกับตลาดหลักทรัพย์ของสหภาพยุโรป (ESMA) รวมผลวิเคราะห์ของหน่วยงานในหลายประเทศ แล้วพบว่าบัญชีรายย่อย 74 ถึง 89% ขาดทุนจากการเทรด CFD ขาดทุนเฉลี่ยต่อคนตั้งแต่ 1,600 ถึง 29,000 ยูโร ESMA จึงจำกัดเลเวอเรจของลูกค้ารายย่อยไว้ที่ 1:30 สำหรับคู่เงินหลัก และ 1:20 สำหรับคู่เงินรอง บังคับปิดออเดอร์เมื่อเงินในบัญชีเหลือ 50% ของเงินประกันที่ต้องใช้ และกำหนดให้ลูกค้ารายย่อยขาดทุนได้ไม่เกินเงินในบัญชี

กฎชุดเดียวกันบังคับให้โบรกในยุโรปและอังกฤษแสดงเปอร์เซ็นต์บัญชีรายย่อยที่ขาดทุนของตัวเอง ตัวเลขที่บริษัทในเครือซึ่งอยู่ใต้ FCA และ CySEC ประกาศไว้บนเว็บยังใกล้เคียงกัน คือ Pepperstone ในอังกฤษ 73.6% Axi ในอังกฤษ 67.7% และ IC Markets ในไซปรัส 73.46%

ข้อที่ต้องรู้คือ ตัวเลขและกฎเหล่านี้ใช้กับบริษัทที่อยู่ใต้หน่วยงานของยุโรปหรืออังกฤษ ส่วนบัญชีคนไทยของสามเจ้านี้ทำสัญญากับบริษัทนอกยุโรป คือบริษัทในบาฮามาส (Pepperstone) เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์ (Axi) และเซเชลส์ (IC Markets) เลเวอเรจของบัญชีแบบนี้จึงไม่ได้ถูกจำกัดที่ 1:30 เช่น Pepperstone ให้ลูกค้ารายย่อยภายใต้ใบอนุญาตบาฮามาสสูงสุด 1:200 ส่วนโบรกอื่นที่เรามีข้อมูลให้สูงกว่านั้น เช่น XM ให้ 1:1000 เมื่อเงินทุนในบัญชีไม่เกิน 40,000 ดอลลาร์ และ Exness ให้ 1:2000 เมื่ออิควิตี้ต่ำกว่า 30,000 ดอลลาร์

แปลว่าก่อนฝากเงิน คุณควรรู้ว่าบัญชีของคุณอาจไม่ได้รับความคุ้มครองชุดเดียวกับลูกค้าในยุโรป ต้องอ่านเองว่าสัญญาของบริษัทที่คุณสมัครกำหนดเรื่องเลเวอเรจ การปิดออเดอร์ และยอดติดลบไว้อย่างไร ส่วนคำถามว่าคนไทยเทรด forex ได้ไหม เราแยกไว้ในบทความเทรด forex ในไทยได้ไหม ก.ล.ต. และ ธปท. ว่าอย่างไร

ทุกข้อด้านล่างทำได้เองโดยไม่ต้องเชื่อคำโฆษณา ใช้เวลาไม่นาน และช่วยให้คุณรู้ก่อนฝากเงินว่ากำลังเสี่ยงกับอะไร